Welk projectiescherm past bij jouw beamer?

Een goede beamer komt pas echt tot zijn recht met het juiste projectiescherm. Toch wordt een scherm vaak vooral gekozen op basis van het formaat: 100 inch, 120 inch of misschien nog groter.

Maar alleen naar het aantal inches kijken is niet genoeg.

Niet iedere beamer kan met ieder projectiescherm worden gecombineerd. Een Long Throw-, Short Throw- en Ultra Short Throw-beamer (UST) projecteren vanaf verschillende afstanden en onder verschillende hoeken. Ook het type projectiedoek, de beeldverhouding, omgevingslicht, vlakheid van het doek, blackdrop en de totale afmetingen spelen een belangrijke rol.

Bij Beamer-Winkel.nl werken we onder andere met projectieschermen van HiViLux en Elite Screens. In deze blog leggen we uit waar je op moet letten bij het kiezen van het juiste scherm.

Long Throw, Short Throw of Ultra Short Throw?

Begin bij de beamer en niet bij het projectiescherm. Welk type projector je hebt, bepaalt voor een groot deel welke schermen geschikt zijn.

Verschil tussen Ultra Short Throw, Short Throw en Long Throw. Houd er rekening mee dat bij ieder beamertype een passend projectiescherm hoort.

Long Throw – de normale beamer

Een Long Throw-beamer staat of hangt meestal op enkele meters afstand van het projectiescherm. De exacte afstand hangt af van de throw ratio van de projector en de gewenste beeldmaat.

Bij Long Throw heb je over het algemeen veel keuze uit projectieschermen. Denk aan wit of grijs projectiedoek, geschikt ALR-doek, handmatige of elektrische schermen, Tab-Tension en Fixed Frame.

Kun je de ruimte goed verduisteren? Dan is een kwalitatief wit projectiedoek vaak al een uitstekende keuze.

Let wel op de beschikbare afstand. Wil je bijvoorbeeld 120 inch projecteren, controleer dan vooraf of jouw beamer vanaf de beschikbare positie daadwerkelijk dit formaat kan maken.

Short Throw – groot beeld vanaf korte afstand

Een Short Throw-beamer heeft aanzienlijk minder afstand nodig om een groot beeld te projecteren.

Hierbij wordt de vlakheid van het projectiedoek extra belangrijk. Door de projectiehoek kunnen kleine golven of bollingen in een vrijhangend doek sneller zichtbaar worden als vervorming in het beeld.

Bij een oprolbaar scherm voor Short Throw adviseren we daarom vaak een Tab-Tension projectiescherm. Mag het scherm permanent blijven hangen? Dan is een Fixed Frame eveneens een goede oplossing.

Wil je ALR gebruiken? Controleer dan altijd of het specifieke ALR-doek geschikt is voor Short Throw.

Ultra Short Throw (UST) – vlak voor het scherm

Een UST-beamer staat vrijwel direct voor het projectiescherm en projecteert het licht onder een scherpe hoek van onderaf.

Hierdoor zijn de vlakheid van het scherm, de positie van de projector en het juiste projectiedoek extra belangrijk. Een kleine verandering in de positie van de projector kan bij UST al duidelijk invloed hebben op de uitlijning van het beeld.

Hisense UST-beamer met een grijs ALR Fixed Frame projectiescherm.

Niet ieder projectiedoek werkt met iedere beamer

Dit is misschien wel het belangrijkste om te onthouden.

Vooral bij ALR- en CLR-projectiedoeken is de richting waaruit het projectorlicht komt belangrijk. Deze materialen zijn ontwikkeld om licht vanuit bepaalde richtingen op een specifieke manier te reflecteren.

Gebruik je een doek dat niet geschikt is voor jouw type beamer of projectiehoek, dan kan dit onder andere leiden tot:

• hotspotting, waarbij een gedeelte van het beeld opvallend feller is;
• lichte vlekken of ongelijkmatige helderheid;
• helderheidsverlies in bepaalde delen van het scherm;
• minder goede kijkhoeken;
• een ALR/CLR-werking die niet goed tot zijn recht komt.

Een duur ALR-scherm is dus niet automatisch beter. Het belangrijkste is dat beamer en projectiedoek bij elkaar passen.

Wat is ALR/CLR?

ALR staat voor Ambient Light Rejecting. Een ALR-projectiedoek is ontwikkeld om de invloed van ongewenst omgevingslicht te verminderen en het projectorlicht zo effectief mogelijk richting de kijker te sturen.

Bij Ultra Short Throw wordt vaak speciaal UST ALR/CLR-materiaal gebruikt. CLR staat voor Ceiling Light Rejecting.

Een UST-beamer projecteert van onderaf onder een zeer scherpe hoek. Een daarvoor geschikt ALR/CLR-doek houdt rekening met deze bijzondere projectiehoek.

Daarom geldt:

Long Throw ALR is niet automatisch geschikt voor UST en UST ALR/CLR is niet automatisch geschikt voor Long Throw.

UST-projectie op een ALR Fixed Frame projectiescherm.

Wit, grijs of ALR-projectiedoek?

Een wit projectiedoek is de klassieke keuze. Kun je de ruimte goed verduisteren of kijk je voornamelijk 's avonds? Dan kan een kwalitatief wit doek een helder en natuurlijk beeld geven.

Een grijs projectiedoek kan afhankelijk van de projector en ruimte helpen om het ervaren contrast en de zwartweergave te verbeteren. Houd daarbij ook rekening met eigenschappen zoals gain en helderheid.

Belangrijk: een grijs projectiedoek is niet automatisch een ALR-doek.

Bij ALR/CLR gaat het niet alleen om de kleur van het materiaal, maar vooral om de technische eigenschappen en structuur van het projectiedoek.

Elektrisch of handmatig projectiescherm?

Een elektrisch projectiescherm wordt met een motor uitgerold en kan na gebruik weer netjes in de behuizing verdwijnen. Dit is een mooie oplossing voor bijvoorbeeld een woonkamer, kantoor of vergaderruimte.

Elektrisch projectiescherm van Elite Screens. Het scherm verdwijnt na gebruik weer in de behuizing.

Een handmatig projectiescherm trek je zelf naar beneden. Er is geen stroomaansluiting nodig, waardoor het een eenvoudige en vaak voordelige oplossing is.

Voor Long Throw kan een handmatig scherm prima geschikt zijn. Bij Short Throw en UST moet kritischer worden gekeken naar de vlakheid en geschiktheid van het scherm.

Handmatig projectiescherm van Elite Screens, zonder motor of stroomaansluiting.

Waarom kiezen voor Tab-Tension?

Bij een Tab-Tension-scherm wordt het projectiedoek langs de zijkanten op spanning gehouden. Hierdoor blijft het doek vlakker dan bij een standaard vrijhangend rolscherm.

Dit is vooral interessant bij grote schermen en bij projectoren waarbij vlakheid extra belangrijk is, zoals Short Throw.

Tab-Tension zegt overigens iets over de constructie van het scherm, niet over het type projectiedoek. Afhankelijk van het model kan een Tab-Tension-scherm bijvoorbeeld een wit, grijs of speciaal ALR/CLR-projectiedoek hebben.

HiViLux Floor Up Tab-Tension projectiescherm waarbij het doek vanuit de behuizing omhoog komt en langs de zijkanten op spanning wordt gehouden.

UST: Fixed Frame, elektrisch of Floor Up?

Bij een UST-beamer wordt vaak direct gedacht aan een vast ALR/CLR-scherm. Een Fixed Frame is inderdaad een uitstekende oplossing wanneer het scherm permanent aan de muur mag blijven hangen. Het doek wordt strak opgespannen en vormt daardoor een zeer vlak projectieoppervlak.

Maar een UST-scherm hoeft niet altijd permanent zichtbaar te blijven.

Elektrisch UST ALR/CLR vanaf het plafond

HiViLux biedt een bijzondere oplossing waarbij een geschikt UST ALR/CLR-projectiedoek wordt gecombineerd met een elektrisch uitrolbaar Tab-Tension-scherm dat aan of bij het plafond kan worden gemonteerd.

Het scherm rolt van boven naar beneden uit en kan na gebruik weer in de behuizing verdwijnen.

De combinatie van UST, ALR/CLR, elektrisch oprolbaar, Tab-Tension en plafondmontage kom je bij relatief weinig schermoplossingen tegen.

Dit is bijvoorbeeld interessant wanneer je geen permanent Fixed Frame aan de muur wilt of wanneer er achter het scherm een televisie of ander onderdeel van het interieur aanwezig is.

HiViLux UST/CLR InCeiling Tab-Tension projectiescherm voor Ultra Short Throw

Floor Up met Tab-Tension

Een andere oplossing is een Floor Up projectiescherm. Hierbij zit het doek opgerold in een behuizing aan de onderzijde en komt het scherm elektrisch omhoog.

Floor Up-schermen worden veelal gecombineerd met Tab-Tension om het projectiedoek zo vlak mogelijk te houden.

Een Floor Up kan bovendien in sommige situaties worden gecombineerd met een daarvoor geschikt meubel. Het scherm komt bij gebruik uit of achter het meubel omhoog en kan daarna weer verdwijnen.

Dit kan bij een UST-opstelling een bijzonder nette oplossing zijn.

Let wel op: niet ieder Floor Up-scherm is automatisch geschikt voor UST. Het projectiedoek moet geschikt zijn voor de gebruikte projector.

Welke beeldverhouding heb je nodig?

Niet alleen het aantal inches moet kloppen. Ook de beeldverhouding van het scherm moet aansluiten bij de projector en het gebruik.

16:9 is de meest gebruikte verhouding voor thuisprojectie, films, series, streaming, sport en gaming.

16:10 komt veel voor bij zakelijke en educatieve projectoren en biedt iets meer hoogte voor bijvoorbeeld presentaties.

4:3 wordt vooral gebruikt bij oudere projectoren en specifieke toepassingen.

21:9 is extra breed en kan interessant zijn voor speciale thuisbioscoopopstellingen.

1:1 is vierkant en komt onder andere voor bij bepaalde handmatige en multifunctionele schermen.

Kies je een andere verhouding dan het geprojecteerde beeld, dan kan een gedeelte van het projectiedoek ongebruikt blijven.

Let op de zichtmaat, blackdrop én behuizingslengte

Bij het opmeten van een projectiescherm worden regelmatig alleen de inches of de zichtbreedte bekeken. Dat kan problemen opleveren.

De zichtmaat is het gedeelte waarop daadwerkelijk wordt geprojecteerd.

Bij veel elektrische en handmatige projectieschermen zit boven het projectieoppervlak een zwart gedeelte. Dit noemen we blackdrop of topdrop. Hiermee kan het zichtbare beeld lager komen te hangen terwijl de behuizing hoger wordt gemonteerd.

De blackdrop hoort niet bij de zichtmaat, maar telt wel mee voor de totale uitrolhoogte.

De behuizing is breder dan het projectieoppervlak

Bij een elektrisch of handmatig projectiescherm is de totale behuizing breder dan de zichtbreedte.

Bij een elektrisch scherm is onder andere ruimte nodig voor de motor, oprolas en het oprolmechanisme. Bij een handmatig scherm is eveneens extra ruimte nodig voor het oprolmechanisme, de constructie en eindkappen.

Een scherm met een zichtbreedte van 240 cm heeft dus geen totale breedte van 240 cm.

Als praktische richtlijn kun je bij veel elektrische en handmatige schermen rekening houden met ongeveer 10 tot 15 cm extra totale breedte. Een zichtbreedte van 240 cm kan bijvoorbeeld een behuizing van ongeveer 250 tot 255 cm hebben.

Dit is alleen een richtlijn. Controleer altijd de exacte behuizingslengte van het specifieke model.

Zeker wanneer het scherm tussen twee muren, balken of kasten moet worden geplaatst, is dit belangrijk.

Voorbeeld van zichtbreedte, zichthoogte, blackdrop, totale uitrolhoogte en behuizingslengte van een projectiescherm.

100 inch betekent niet 100 inch breed

Bij een projectiescherm van 100 inch gaat het om de diagonaal van het zichtbare projectieoppervlak.

Het scherm is dus niet 100 inch breed.

Bovendien heeft een 100 inch 16:9-scherm andere zichtmaten dan bijvoorbeeld een 100 inch 4:3-scherm.

Controleer daarom altijd:

• beeldverhouding;
• diagonaal in inch;
• zichtbreedte en zichthoogte;
• blackdrop/topdrop;
• totale uitrolhoogte;
• totale behuizingslengte.

HiViLux en Elite Screens

Bij Beamer-Winkel.nl vind je onder andere projectieschermen van HiViLux en Elite Screens.

Binnen deze merken zijn verschillende oplossingen verkrijgbaar, waaronder handmatige en elektrische schermen, Tab-Tension en Fixed Frame.

HiViLux heeft daarnaast interessante oplossingen voor situaties waarin een standaard scherm niet volstaat, zoals Floor Up Tab-Tension en elektrische UST ALR/CLR Tab-Tension-oplossingen die vanaf het plafond kunnen worden uitgerold.

Het merk alleen bepaalt echter niet welk scherm het beste is.

De juiste keuze wordt bepaald door de combinatie van beamer, projectieafstand, projectiehoek, projectiedoek, beeldverhouding, omgevingslicht, schermconstructie en montage.

Checklist voor het kiezen van een projectiescherm

Controleer vóór het bestellen in ieder geval:

1. Heb je een Long Throw, Short Throw of UST-beamer?
2. Welke projectieafstand en beeldmaat zijn mogelijk?
3. Welke beeldverhouding heeft de beamer?
4. Hoeveel omgevingslicht is er in de ruimte?
5. Heb je wit, grijs, ALR of UST ALR/CLR nodig?
6. Is het projectiedoek geschikt voor jouw type beamer?
7. Wil je handmatig, elektrisch, Tab-Tension, Fixed Frame of Floor Up?
8. Wat zijn de zichtmaat, blackdrop en totale uitrolhoogte?
9. Wat is de totale behuizingslengte?
10. Is er voldoende ruimte voor montage en plaatsing van de projector?

Het juiste projectiescherm maakt het verschil

Een duurder projectiescherm is niet automatisch het beste scherm voor jouw situatie.

In een goed verduisterde ruimte kan een wit projectiedoek uitstekend presteren. In een woonkamer met omgevingslicht kan een geschikt ALR-doek voordelen bieden. Bij Short Throw is een vlak projectieoppervlak extra belangrijk en bij UST moet het doek geschikt zijn voor de bijzondere projectiehoek.

Een verkeerd gekozen doek kan juist zorgen voor helderheidsverschillen, lichte vlekken, hotspotting of een tegenvallend beeld.

Kijk daarom niet alleen naar het aantal inches. Let ook op de beamer, projectieafstand, beeldverhouding, doeksoort, zichtmaat, blackdrop en totale behuizingslengte.

De beste keuze is uiteindelijk het projectiescherm dat past bij jouw beamer, ruimte én manier van kijken.